به دليل عدم پرداخت اعتبارات لازم براي مرمت مسجد تاريخانه دامغان احتمال ...

عدم پرداخت اعتبارات لازم براي تعميرات اوليه مسجد تاريخانه دامغان،‌ بخش هايي از اين بناي تاريخي را در آستانه تخريب قرار داده است.
مسجد تاريخانه كهن ترين بناي دوره اسلامي است، كه تاكنون شالوده ساساني خود را حفظ كرده است. شواهد تاريخي در مسجد تاريخانه (خانه خدا) نشان مي دهد كه ساخت اين مسجد متعلق به قبل از 200 هجري قمري است و اهميت اين بنا نيز در آن است كه تلفيقي از سبك عربي _ اسلامي و اسلوب معماري عهد ساساني نيز در آن ديده مي شود. اين مسجد تاريخي از بلاياي بسيار بزرگي همچون زلزله قرون سوم و چهارم هجري رسته ‌است و با اندك تغييري تا امروز پابر جا مانده است. عدم پرداخت اعتبارات لازم باعث شده است قسمت هايي از اين مسجد دچار تخريب شود.
«مجيد حسيني» كارشناس اداره ميراث دامغان در اين باره گفت: «مسجد تاريخانه يكي از با ارزش ترين بناهاي دوره اسلامي است كه همچنان پا بر جا مانده و شالوده ساساني خود را حفظ كرده است. در حال حاضر قسمت هايي از اين مسجد در حال تخريب است كه با وجود درخواست هاي مكرر اداره ميراث دامغان در خصوص پرداخت اعتبارات مرمتي هيچ پاسخي دريافت نشده است.»
وي در ادامه گفت: «دي ماه سال 82 براي تعمير «تعريضه» (قوس در معماري) مسجد تاريخانه كه در حال تخريب است درخواست اعتبار كرديم ولي پاسخي داده نشد. با بغرنج شدن وضعيت تعريضه درباره درخواست 500 هزار تومان اعتبار تنها براي تعمير آن شد كه آن هم پاسخ داده شد. در حال حاضر نيز اين قسمت از بنا با يك باران شديد فرو مي ريزد و بازسازي آن امكان نخواهد داشت.»
به گفته حسيني، اين مسجد زبان زد خاص و عام است و در سطح بين المللي شناخته شده. هر ساله گردشگران زيادي براي بازديد از آن به دامغان سفر مي كنند. در حال حاضر بخش هايي از اين مسجد با چوب و مقداري كاهگل در جاي باقي مانده. اما اين منظره براي گردشگراني كه از تاريخانه بازديد مي كنند نگران كننده است.
از چند سال پيش قول هاي بي شماري براي پژوهش و ارايه طرح هاي مرمتي در خصوص مرمت مسجد تاريخانه داده شده است اما هنوز هيچ طرح مرمتي براي اين مسجد آماده نشده و اين مسجد همچنان در وضعيت بدي به سر مي برد.
«مجيد حسيني» در اين باره يادآور شد: «از 10 سال پيش قرار بود پژوهشگراني به منظور حفاري و پژوهش در مسجد تاريخانه به دامغان سفر كنند اما هنوز خبري از آنها نيست و هر بار قول 6 ماه بعد داده مي شود. مرمت مسجد تاريخانه به علت نبود اطلاعات كافي در خصوص معماري آن همچنان امكان پذير نيست.»
اطلاعات موجود در خصوص مسجد تاريخانه دامغان ضد و نقيض هاي بي شماري را به همراه دارد. عده اي معتقدند كه اين مسجد در ابتدا آتشكده بوده و بعدها با ورود اسلام تبديل به مسجد شده است و عده اي ديگر نيز معتقدند كه اين مسجد از ابتدا پس از ورود اسلام با كمك مهندسان ساساني ساخته شده است و به همين خاطر شالوده خود را حفظ كرده است. رفع اين ضد و نقيض ها منوط به انجام حفاري در مسجد تاريخانه است كه تا اين لحظه حتي اين مسجد تعيين حريم هم نشده است.

 ـــــــــــــــــــــــــــــــ