سايت شهر دامغان
مشاهير دامغان
|
رضا قلي خان طبرستاني |
|
رضاقلى خان طبرستانى ملقب به لَلَه باشى در تهران متولد شد ودر شيراز به تحصيل دانش پرداخت . در موقع سفر فتحعليشاه بهاصفهان مورد توجه شاه قرارگرفت وبه لقب اميرالشعرائى مفتخر گرديد. چون فتحعليشاه درگذشت به دربار محمد شاه وسپس به دربارناصر الدين شاه راه يافت واز طرف ناصرالدين به رياست مدرسه دارالفنون رسيد . (كتاب سال كيهان 1342 : 399) رضا قلى خان،فرزند محمد هادى ولادتش در شب پانزدهم محرم الحرام درسنه 1215 ق. در تهران واقع گرديد والدش از اعيان قريه چارده مضافاتدامغان بوده واز اوان شباب ملازمت پيشه نموده ودر حضرت محمد شاه قاجارخزانه دار بوده ودر دوران فتحعليشاه نيز اين شغل راادامه داده است . رضاقلى خان بنابه اظهار خود از دوران صغرطبعش به معلومات ومنظومات راغب بوده ودر دبستان به سخن منظومزبان گشوده است . آثار وتأليفات او كه خود در سن 45 سالگى آنها را در خاتمه رياض العارفين نام برده است،عبارتند از:
1 ـ مثنوى هدايت نامه در بحر رمل2 ـ مثنوى گلستان ارم3 ـ مثنوى ديگر موسوم به انيس العاشقين4 ـ مثنوى موسوم به بحر الحقايق5 ـ كتاب مظاهر الانوار6 ـ مثنوى انوار الولاية7 ـ مثنوى خرم بهشت8 ـ فهرست التواريخ9 ـ منهج الهداية10 ـ مفتاح الكنوز11 ـ تذكره رياض العارفين12 ـ مدارج البلاغة13 ـ مجمع الفصحا در تذكره شعرا شامل دو مجلد بزرگ14 ـ لطايف المعارف15 ـ رساله جامع الاسرار16 تا 18 ـ سه جلد در تكميل تاريخ روضة الصفاى ميرخواند19 ـ ديوان غزليات شامل بيش از 8 هزار بيت20ـ ديوان قصايد شامل بيش از 10 هزار بيت . (خاتمه رياض العارفين، چاپ سنگى : 352 به بعد)
آنچه رضاقلى خان هدايت به روضة الصفاافزوده شامل تاريخ دوره صفويه ، افشاريه ، زنديه وقاجاريه است.(سبك شناسى،بهار:3/206) از تأليفات ديگراو، فرهنگ معروف انجمن آراى ناصرى وكتابى به نام نژادنامه است وفرهنگ مزبورآخرين اثراوست.رضاقلى خان علاوه برتحقيقات وتأليفات متعدد خدمت ديگرى به فرهنگ ايران كرده وآن تأسيس يك چاپخانه است كه بسيارى از كتبادبى درعصر قاجاريه درآن چاپخانه طبع شده است . (سبك شناسى بهار:3/370 و 371)
|